Er verandert veel voor toezichthouders en commissarissen nu AI zich aandient op de werkvloer. Want welke rol hebben zij in de uitrol van deze technologie? En hoe zorgen ze dat ze die rol goed kunnen oppakken? Voor toezichthouders ligt de focus namelijk niet op de technologie zelf maar op governance, waarden en risicobeheersing. En het gaat niet over iets wat voorspelbaar is. AI is slim, lerend en onvoorspelbaar. Dit vraag om een andere manier van toezichthouden. Wat moet je doen als RvT/RvC/RvA?
- Visie op AI: toezichthouders moeten erop toezien dat AI geen losse experimenten zijn, maar onderdeel van de brede visie. Experimenteren moet zeker, maar vraag wel naar het doel of de gestelde kaders.Het moet passen bij wie jullie zijn en wat jullie doen.
- Governance: AI vraagt om nieuw toezichtdenken. Lerende systemen hebben geen vaste uitkomst, dus klassieke verantwoording schiet tekort. Dus zorg voor heldere kaders, transparantie, risicotoetsing en vooral ethische toetsing. Misschien een aparte ethiekcommissie instellen?
- Lerend toezicht: AI is dynamisch, dus toezicht moet dat ook zijn. Vraag om regelmatige updates over de werking en het effect van AI in de organisatie. Stimuleer experimenteren maar zorg ook voor evalueren. En zorg dat klanten en medewerkers goed betrokken zijn in de experimenten.
- Deskundigheid: een reëel risico is dat toezichthouders te weinig digitale kennis hebben om goed door te vragen. Dus investeer in digitale en ethische scholing en overweeg wellicht een digitale commissie. Zoek andere toezichthouders op om samen te leren.
- Menselijkheid en waarden: toezichthouders zijn hoeders van de missie en identiteit van de organisatie. AI mag nooit ten koste gaan van menselijke waardigheid of gelijkheid. Dus vraag hoe AI wordt ingezet. Om te ondersteunen of vergangen? En hoe worden medewerkers opgeleid, meegenomen of wordt hun angst weggenomen?
- Verantwoord innoveren: goedgekeurd toezicht is niet hetzelfde als risicomijdend toezicht. AI vraagt om ruimte voor innovatie mét zorgvuldigheid. Dus maak onderscheid tussen experimenteren en implementeren en vraag om duidelijke leerdoelen bij pilots.
Zet het onderwerp op de agenda en bespreek hoe jullie hier mee om willen en kunnen gaan en wat er nodig is om in de snel veranderende wereld met AI op een goede manier toezicht te kunnen houden. Want zeker met de komst van AI is toezicht, ethiek en zijn kaders belangrijker dan ooit. Denk na over een ethiek commissie en digitale commissie in jouw RvT of RvC.
